Naslovnica Region Osnivač je i CERIT Mostar: Mladi Zapadnog Balkana zajedno u istraživanje svemira

Osnivač je i CERIT Mostar: Mladi Zapadnog Balkana zajedno u istraživanje svemira

166
Centar za edukaciju i robotiku, inovacije i tehnologiju (CERIT) iz Mostara jedna od organizacija koje su osnovale Svemirsku asocijaciju Jugoistočne Evrope. (foto: RSE)

Mostar — Pet nevladinih naučnih organizacija iz Bosne i Hercegovine, Crne Gore, Hrvatske, Sjeverne Makedonije i Srbije, koje se bave robotikom, tehnologijama, istraživanjem svemira i inovacijama, mogli bi krajem godine u svemir lansirati zajednički satelit, uz pomoć Indijske svemirske agencija (ISRO).

Ove organizacije su se udružile krajem juna 2022. godine i pokrenule Southeast European Space Association (SESA), odnosno Svemirsku asocijaciju Jugoistočne Evrope.

Predstavnici ovih organizacija su u intervjuu za Radio Slobodna Evropa (RSE) naglasili da im je cilj udružiti materijalne i ljudske resurse, baviti se edukacijom, pogotovo mladih, te napraviti iskorake u oblasti svemirskog inženjeringa.

Ove organizacije su osnovale Asocijaciju: Centar za edukaciju i robotiku, inovacije i tehnologiju (CERIT) iz Mostara (Bosna i Hercegovina), zatim Komitet za razvoj svemirskog programa iz Novog Sada (Srbija), Montenegro space Research iz Podgorice (Crna Gora), Adriatic Aerospace Association iz Zagreba (Hrvatska), te Centar za inovacije i tehnološki razvoj NAVIA iz Skoplja (Sjeverna Makedonija).

Zašto je potrebno uvezivanje u tehnološkom sektoru?

Fizičar Slobodan Danko Bosanac, iz Adriatic Aerospace Asocijacije iz Zagreba u Hrvatskoj, za RSE kaže kako je potrebno objediniti se u tehnološkom sektoru, pošto je činjenica da regija jugoistočne Evrope zaostaje za evropskim i svjetskim trendovima, nakon što je politika uništila njen naučni razvoj.

“Bez suradnje, mi smo izolirani otok i bez suradnje mi jednostavno ne možemo naprijed, kao što Hrvatska ne može naprijed, ali siguran sam i ostale članice ne mogu naprijed. Suradnja je – Latini bi rekli – ‘sine qua non’, znači uvjet bez koga se ne može”, izjavio je Bosanac za RSE.

On je dodao i da je svemirska tehnologija kompleksna oblast, te je potreban transfer znanja i iskustva, odnosno međunarodna, tačnije regionalna saradnja.

Kako je ranije, u utorak, 9. augusta, saopćeno iz mostarskog CERIT-a, cilj asocijacije SESA je razvoj kapaciteta i ljudskih resursa u oblasti svemirskog inženjeringa u čitavoj regiji, za opće dobro.

Glavni cilj svih pet nevladinih organizacija je edukacija mladih, istakao je inženjer
Nikola Perović, iz organizacije Montenegro space Research iz Podgorice u Crnoj Gori.

“Znači, edukacija osnovaca, srednjoškolaca i studenata. Takođe, imamo cilj naučna istraživanja, to jeste svemirsko istraživanje i razvoj svemirske tehnologije”, objasnio je Perović.

On je dodao da svemirsko istraživanje zahtijeva odgovarajuće resurse, te se ovih pet nevladinih organizacija pojedinačno ne mogu takmičiti s velikim, svjetskim organizacijama.

Kako istraživanje svemira pomaže zaštiti Zemlje?

Članice SESA-e svaka za sebe pojedinačno već rade na edukativnim projektima. U Crnoj Gori, na primjer, uz pomoć meteorološkog balona podižu kameru i senzore na visinu od 30 kilometara.

“Meteorološki balon je idealno rješenje za komercijalno i jeftino istraživanje svemira, jer to je obični balon, malo veći, koji se puni helijumom, i on može da ide do visine od 40 km. Razna istraživanja tu mogu da se vrše, ti baloni se veoma bitni za meteorološki zavod”, objasnio je Perović.

Aktivisti ovih naučnih nevladinih organizacija ističu da istraživanje svemira nije samo sebi svrha, nego se koristi i za zaštitu prirodne sredine – šuma i voda, na primjer.

Inženjer Dušan Radosavljević, iz Komiteta za razvoj svemirskog programa, u Novom Sadu, u Srbiji, za RSE naglašava kako svemirska tehnologija poboljšava kvalitet života, odnosno tu tehnologiju danas svi koriste.

“Vi koristite svemirsku tehnologiju, navigaciju ili bilo šta drugo. To svi koriste: poljoprivreda i sve ostalo, reke, vazduh, voda, sve što se tiče naše životne sredine i opstanka”, rekao je Radosavljević.

Kompletan članak je na ovom linku.

(StarMo)