Naslovnica Politika Njemačka i BiH: Šta ako Zeleni dođu na vlast?

Njemačka i BiH: Šta ako Zeleni dođu na vlast?

119
čelnica Zelenih Annalena Baerbock; foto: ilustracija

Bonn — Ankete kažu da bi Zeleni mogli da dođu na vlast u Berlinu. Šta bi to značilo za BiH i komšiluk? Kraj žmirenja na rušenje demokratije, kažu sagovornici Deutsche Welle (DW). A možda i povratak politike proširenja Evropske unije.

Na 137 stranica izbornog programa Zelenih – koji treba da bude izglasan na kongresu u junu i do tada može da se mijenja – klima se pominje 184 puta.

Zapadni Balkan se pak pominje dvaput, jednom kada se hvali dolazak radne snage iz tog regiona, i drugi put gdje piše da se Zeleni zalažu za „konkretne napretke u evropskim integracijama Zapadnog Balkana”. Prethodno se navodi da je proširenje EU „uspješna priča“ koju Zeleni žele da nastave.

Slične fraze nalazile su se prethodnih godina u izbornim programima bezmalo svih njemačkih partija. Ali, sada su Zeleni u žiži jer bi nakon izbora u septembru lako mogli da dođu na vlast, barem kao manji koalicioni partner, ili da čak daju iduću kancelarku.

Izbor harizmatične i poletne Analene Berbok za kancelarsku kandidatkinju i istovremena razorna svađa kod Demohrišćana o sopstvenom kandidatu ove sedmice daju novi uzlet Zelenima u ispitivanjima javnog mnjenja.

Institut Forsa je izmjerio da su postali ubjedljivo najjača snaga ispred Demohrišćana (28 prema 21 odsto), dok Civey ipak daje prednost Demohrišćanima (29 prema 25%). Čak i tako bi pod zelenom kancelarkom teoretski bila moguća koalicija sa Socijaldemokratama te ili Liberalima ili Ljevicom.

Šta bi, dakle, Bosna i Hercegovina i region mogli da očekuju od partije koja je šesnaest godina tavorila u opoziciji, a sada bi, na talasu klimatskih promjena kao ključne političke teme, mogla da zavlada najmoćnijom državom Evrope?

Protivnici stabilokratije?

„Zeleni su ubijeđeni Evropejci“, kaže za DW Simon Ilze, koji u Beogradu vodi kancelariju zelene Fondacije „Heinrich Bell“ zaduženu za Srbiju, Crnu Goru i Kosovo. On je uvjeren da bi region bio među prioritetima. „Za Zelene je raison d'être da se EU razvija, produbi i proširi. To je DNK Zelenih – ako je Evropi loše, i Njemačkoj je loše. A Evropi ne ide dobro.“

Posljednjih godina je u EU vidljiv zamor od proširenja. Francuski predsjednik Emmanuel Macron, kako je nedavno pokazala analiza Fondacije za otvoreno društvo, otvoreno blokira proširenje EU na osnovu površne računice o raspoloženju francuskih birača. Međutim, ni Angela Merkel se tokom četiri mandata na čelu Vlade nije pokazala kao prvakinja priče o proširenju.

Štaviše, evropski politikolozi su skovali riječ „stabilokratija“ da opišu režime na Zapadnom Balkanu koji gaze demokratiju, a iz Brisela ipak dobijaju podršku zarad navodne stabilnosti.

Tome će doći kraj, tvrdi Ilze, ako Zeleni dođu na vlast. „Zeleni su tu stroži i beskompromisniji. Zato Vučić i drugi treba da očekuju mnogo neprijatnija pitanja. Proći će vrijeme podrške stabilokratiji, zatvaranja očiju ili davanja popusta na polju demokratije i vladavine prava u zamjenu za pomake u pitanju Kosova“, kaže on za DW.

Upravo je poslanička grupa Zelenih u Evropskom parlamentu bila pokretačka snaga izvještaja u kojem su nedavno poimence pobrojane afere poput Jovanjice i Krušika. Sa druge strane, Evropska narodna partija koju predvode njemački Demohrišćani bezuspješno je pokušala da te afere precrta iz izvještaja i tako poštedi blamaže Srpsku naprednu stranku, svoju pridruženu članicu.

Freedom House trenutno sve države regiona svrstava u „djelimično slobodne“, dok ih Reporteri bez granica na karti svijeta obilježavaju narandžastom bojom – medijske slobode godinama su ugrožene.

Ljudima u Srbiji kojima smetaju „autokratski sistem jednog čovjeka“ i „sprdnja sa demokratijom“ zato je dodijalo što se njemački zvaničnici u odnosu sa vlastima ponašaju „kao da je sve u najboljem redu“, kaže Andrej Ivanji, urednik vanjskopolitičke rubrike sedmičnika Vreme i dopisnik više njemačkih medija.

„Zeleni u Njemačkoj djeluju kao partija kojoj je više stalo do osnovnih principa ljudskih prava i pravne države, demokratije, slobode medija“, nastavlja Ivanji za DW. „Ako bi Zeleni došli na vlast, možda bi fokus bio na suštinskim pitanjima za razvoj društava na Balkanu. Sada se na papiru približavamo EU, doduše dosta kilavo, ali sve što se dešava u praksi udaljava nas od EU.“

Kompletan članak je na ovom linku.

(StarMo)