Naslovnica Život Eksponati iz biblioteke Vladimira Putina u Muzeju Žitomislić

Eksponati iz biblioteke Vladimira Putina u Muzeju Žitomislić

204

Mostar — U okviru 102. tradicionalne manifestacije “Šantićeve večeri poezije” u utorak uveče je u Muzeju Žitomislić otvorena izložba “Grof Sava Vladislavić”, koju su organizirali Srpsko prosvjetno i kulturno društvo (SPKD) Prosvjeta Gradski odbor (GO) Mostar i Fondacija Muzej Žitomislić.

Izložba “Grof Sava Vladislavić” je iz predsjedničke biblioteke Vladimira Putina, predsjednika Ruske Federacije, posredstvom Ambasade Rusije u BiH ustupljena Filozofskom fakultetu Univerziteta u Istočnom Sarajevu, a fotografije na izložbi su autentične sa opisima na ruskom jeziku.

Dejan Dilberović, direktor Fondacije Muzej Žitomislić, kazao je da je značajno što se ova izložba prikazuje u Žitomisliću, jer je Sava Vladislavić bio jedan od najvećih dobrotvora Manastira “Žitomislić” i davao je velike priloge i poklone u vidu knjiga, ikona i crkvenih predmeta Manastiru Žitomislić.

“Nažalost mnogo toga nije sačuvano, ali ipak postoje istorijski tragovi po kojima se vidi da je Vladislavić imao posebnu naklonost prema manastiru Žitomislić kao i da je bio posebno vezan za Hercegovinu”, kazao je Dilberović, te napomenuo da je Manastir Žitomislić kroz stoljeća imao različite ekonomije i djelatnosti, a jedna od njih bila je i kulturna misija, te tako ovaj Muzej postoji već 163 godine.

Sava Vladislavić rođen je 25. januara 1668. godine u Bosni i Hercegovini u Jaseniku kod Gacka u poznatoj vlastelinskoj porodici Vladislavića.

“Vladislavić se školovao u Dubrovniku gdje je počeo da se bavi trgovinom. Tu je upoznao ruskog diplomatu grofa Lava Tolstoja, koji je ubrzo uočio njegove sposobnosti, a posebno njegovo dobro poznavanje političkih prilika u tadašnjim mletačkim i turskim posjedima na Balkanu i pridobio ga za rusku službu. Potom, Vladislavić odlazi u Carigrad gdje je, pored trgovačkih poslova, stupio u rusku službu”, rekao je prilikom otvaranja izložbe Dragan Mastilović, dekan Filozofskog fakulteta u Istočnom Sarajevu i predsjednik Glavnog odbora SPKD ”Prosvjeta”, prezentirajući bogatu biografiju, lik i djelo grofa Save Vladislavića.

Prema njegovim riječima Vladislavić je Cara Petra Velikog upoznao u Azovu 1702. godine, a nakon toga svoju političku i diplomatsku karijeru nastavlja u Moskvi, pa zatim opet u Carigradu, odakle godinu kasnije donosi Petru Velikom tajni diplomatski spis pod naslovom Tajni opis Crnog mora.

Sava je u Moskvi postao miljenik i savjetnik Cara Petra Velikog, a potom i njegove nasljednice carice Katarine i ličnost od njihovog najvećeg povjerenja. Najpovjerljivije i najosjetljivije političke i diplomatske misije povjeravane su upravo Savi Vladislaviću. Titulu grofa stiče 1725. godine.

Između ostalih diplomatskih uspjeha, Sava Vladislavić je u ime ruskog cara zaključio savez sa moldavskim knezom u Jašiju, mir sa turskim sultanom na Prutu, a tokom rata sa Šveđanima, koji je završen ruskom pobjedom na Poltavi 1709. godine, bio je šef snabdijevanja cjelokupne ruske vojske. Bio je glavni kreator uspješne monetarne i finansijske reforme ruskog carstva, a smatra se i osnivačem ruske obavještajne službe, dodao je Mastilović.

Zbog brojnih diplomatskih uspjeha i drugih usluga koje je učinio ruskoj imperiji Sava je od Petra Velikog i Katarine darovan brojnim imanjima, dvorcima i trgovačkim privilegijama.

“To mu je omogućilo da izdašno pomaže pravoslavne crkve i manastire, posebno po Hercegovini i današnjoj Crnoj Gori i tako stekne epitet velikog dobrotvora. Knjige i ostale crkvene predmete koje je Sava slao iz Rusije i danas se čuvaju u nekim crkvama i manastirima. Umro je 17. juna 1738. godine u Sankt Peterburgu gdje je i sahranjen u carskoj grobnici, u kripti Blagovještanske crkve Lavra Aleksandra Nevskog”, kazao je na kraju Mastilović.

Izložba “Grof Sava Vladislavić” je u Muzeju Žitomislić otvorena za javnost do 25.10.2021. godine.

(StarMo)